Trip Planner

Items Collected: 0

Plans Created: 0

Tajlandska vlast zasniva se na ustavnoj monarhiji veoma sličnoj onoj u Velikoj Britaniji, u kojoj je premijer šef vlade, a tajlandski kralj ima ulogu šefa države.

Ovaj oblik vlasti na Tajlandu na snazi je od 1932. godine, posle skoro 700 godina apsolutne vladavine od strane različitih dinastija tajlandskih kraljeva; sadašnji tajlandski Kralj, Njegovo Veličanstvo Kralj
Bhumibol Aduyadej (Rama IX) je vladar iz Chakri dinastije, koja vlada Tajlandom od pada Ajutaje i početka Ratakosin doba. Veoma poštovani tajlandski Kralj je duhovni vođa zemlje, kao i šef države, ali nema apsolutnu političku vlast.

Vladu Tajlanda formira koalicija političkih stranaka na čelu sa premijerom. Iako je Tajland pretrpeo nekoliko državnih udara otkako je postao ustavna monarhija i tajlandska politika je turbulentna, Tajlanđani su politički aktivni i visoko vrednuju svoju demokratiju.

Vlada Tajlanda

Tajland postoji kao moderna nacionalna država od osnivanja Chakri dinastije i proglašenja Bangkoka za prestonicu 1782. godine. "Revolucija" je 1932. ukinula apsolutnu i uspostavila ustavnu monarhiju i tako je ukinula politički autoritet krune i zasnovala "demokratiju" u povoju.

Godine 1946. konačno su održani direktni izbori, na kojima je tajlandski narod glasao za članove dvodomnog parlamenta (Senat i Predstavnički dom) kojima predsedava premijer, koji predstavlja izvršnu granu vlasti. Pravosuđe, uključujući Vrhovni sud, postupa nezavisno od izvršne i zakonodavne vlasti, iako je tek ustavom iz 1996. godine uvedena efikasnija kontrola.

Od svog osnivanja “demokratija” na Tajlandu bila je turbulentna, sa 17 državnih udara, tokom kojih su se na vlasti smenjivali lideri vojske i elitne birokratije, koja se graniči sa plutokratijom. Zemlja je promenila 17 različitih ustava; sadašnji ustav Kraljevine je rezultat najnovijeg puča, kada je 2006. godine bez krvoprolića svrgnut tadašnji premijer Thaksin Shinawattra.

Trenutno, Tajland je upleten u politička natezanja oko implikacija tog puča i naknadnih zakonodavnih promena, izazvanih masovnim protestima i protiv i za bivšeg premijera. Ipak, Tajlanđani su politički veoma aktivni i cene svoju slobodu.

Monarhija i Kralj Tajlanda

Tajlandom su apsolutistički vladali kraljevi iz različitih područja od XIII veka; tek je 1932. godine Tajland postao ustavna monarhija, sistem sličan onom u Velikoj Britaniji, u kojem je tajlandski Kralj šef države i duhovni vođa zemlje, ali nema apsolutnu političku vlast.

Aktuelni Kralj Tajlanda, Njegovo Veličanstvo Kralj Bhumibol Adulyadej (Rama IX) je deveti tajlandski kralj iz Chakri dinastije, koja vlada Tajlandom od osnivanja Bangkoka, koji je osnovao Kralj Phutthayotfa Chulalok (Rama I) 1782. godine. Nj.V. Kralj Bhumibol rođen je u Masačusetsu, SAD, dok je njegov otac, koji nije bio Kralj Tajlanda, studirao na Harvard univerzitetu. Nj.V. Bhumibol nasledio je tron kao Kralj Tajlanda 1946. godine nakon smrti svog brata i u međuvremenu je postao monarh sa najdužom vladavinom u svetu i tajlandski kralj sa najdužom vladavinom u istoriji Tajlanda.

Dok Kralj Tajlanda ima malu direktnu moć, po ustavu je Kralj Bhumibol simbol nacionalnog identiteta i jedinstva; i zaista, tajlandski Kralj uživa izuzetno poštovanje naroda i moralni autoritet i oba je iskoristio u nekoliko retkih prilika da reši političke krize koje su pretile nacionalnoj stabilnosti. Poslednjih godina, međutim, negovao je uzdržaniji pristup, pozivajući Tajlanđane da nauče da rešavaju svoje razlike u prijateljskom duhu radi dobrobiti svoje zemlje.

Tajlandski Kralj i članovi Kraljevske Porodice duboko su poštovani od strane tajlandskog naroda zbog strastvene posvećenosti Kraljevske Porodice dobrobiti svog naroda. Na Tajlandu poštovanje prema Kraljevskoj Porodici prevazilazi puki običaj i garantovano je zakonom: nije samo društveno neprihvatljivo omalovažavati pripadnike Kraljevske Porodice, već je i kažnjivo po zakonu Lèse majesté. Osim toga, potrebno je ustati u znak poštovanja za Kralja na početku prikazivanja filmova i zaustavi se tokom šetnje i/ili ustati tokom izvođenja nacionalne himne u 8 ujutru i 6 popodne. Od proslave šezdesetogodišnjice Kraljeve vladavine 2006. godine, postalo je moderno odavati počast Kralju noseći žutu košulju ponedeljkom.

Iako se obe zvanične Kraljeve rezidencije, Grand Palace i njegova tradicionalna rezidencija Chitralada Palace, nalaze u Bangkoku (gde je Kralj osnovao poljoprivredni istraživački centar), Kralj i Kraljica uglavnom borave u vili Klai Kangvon u primorskom gradu Hua Hinu.

Istaknuti kraljevi Tajlanda


U tajlandskoj istoriji bilo je 36 kraljeva u kraljevstvu Lan Na, 9 u Sukotaiju, 9 u Čeng Maiju, 8 u Nanu, 36 u Ajutaji, 1 Tonburiju i 9 u Bangkoku. Iako je svaki od njih svakako dao značajan doprinos tajlandskoj istoriji, sledeći kraljevi ističu se u analima tajlandske istorije:

 

Mangrai, Lan Na (V. 1259-1317.)

Osnivač kraljevstva Lan Na, Mangrai je upravo bio postao vladar Čeng Saena i imao je tek 21 godinu kada se prihvatio poduhvata da ujedini različita područja severnog Tajlanda. Do svoje 24. godine osnovao je grad Čeng Rai i proglasio ga prestonicom. Zatim je oformio savez sa kraljevima Ngam Muangom iz kraljevstva Pajao i Ramkhamhaengom iz kraljevstva Sukotai i poslužio se lukavstvom kako bi preuzeo kontrolu nad drevnim gradom monskih plemena Haripundžajom. Kao osnivač Čeng Maija 1296. godine, Mangrai je nadgledao izgradnju mnogih važnih budističkih hramova, a veliki savez između Tai i Mon plemena omogućio mu je da odbije mongolske osvajače.

 

Ramkhamhaeng, Sukotai (V. oko 1279-1298.)

Kao devetnaestogodišnji princ, Rama je poveo trupe svog oca do pobede i tako stekao ime Ramkhamhaeng (Rama Odvažni). Kao kralj, bio je populista, uveravajući svoje podanike u pošten odnos i dajući im slobodu da obožavaju animističke duhove dok je čvrsto podržavao razvoj budizma. Kraljevstvo Sukotai je cvetalo tokom njegove vladavine jer je izbegavao nepotrebne sukobe i sklopio savez sa Kraljem Mangraijem iz kraljevstva Lan Na i Ngam Muangom iz kraljevstva Pajao. Pod vladavinom Kralja Ramkhamhaenga Sukotai je bio prosperitetno kraljevstvo koje je razvilo umetnički stil poznat po svojoj velikoj lepoti.

 

Ramathibodi, Ayutthaya (V. 1351-1369.)

Možda sin bogatih kineskih trgovaca – emigranata, U Thong se pametno oženio i lukavo iskoristio političku veštinu i porodične veze da popuni prazno mesto u vlasti u centralnom Tajlandu nakon pada Sukotai kraljevstva i sve slabijeg uticaja Angkora. Postavivši svog sina na presto Lopburija i osnovavši svoju novu kraljevinu duž reke Čao Praja, Ramathibodi I, prvi Kralj Ajutaje, osnovao je moćno kraljevstvo koje je čak možda srušilo Angkor.

 

Naresuan, Ayutthaya (V. jun 1590. – 25. april 1605.)

Decenijama pre nego što je Naresuan preuzeo presto, Kraljevina Ajutaja bila je u rasulu. Na prestolu se nalazio marioneta susedne Burme, koja je nedavno bila osvojila grad. Dok su Burmani rušili, pljačkali i raseljavali narod iz Ajutaje čitavu deceniju, Kmeri su desetkovali tajlandske istočne pokrajine i bilo je malo predaha ili nade. Pojavio se Naresuan, koji je ubio burmanskog prestolonaslednika u dvoboju na ratnim slonovima, a zatim nastavio da menja odnos snaga u jugoistočnoj Aziji, “oslobodivši” Lan Na i čak ponudivši svoju mornaricu Kini u borbi sa Japanom.

 

Narai, Ayutthaya (V. 26. oktobar 1656. - 11. jul 1688.)

Narai je preuzeo presto tokom perioda unutrašnje i međunarodne nesigurnosti. Uspostavivši kraljevski monopol nad skoro svim dobrima proizvedenim u kraljevstvu, Narai je podsticao privredni rast kraljevstva, često na uštrb evropskih trgovinskih kompanija i davno ustanovljenih zajednica raznih stranih državljana. Dok su hrišćanski i islamski misionari pokušavali da ga pridobiju, Narai i njegov svetovni grčki ađutant pozicionirali su Sijam kao uticajnog igrača u međunarodnim odnosima i azijskoj trgovini, balansirajući između složenih političkih i komercijalnih interesa.

 

Taksin, Thonburi (V. 1767-1782.)

Burmanska vojska je desetkovala Ajutaju 1767. godine, ostavivši potom samo mali garnizon u opustošenoj prestonici. Sijamski narod, bez prestonice, kralja i vlade, bio je u očaju. Guverner Tak, pola Kinez, pola Tajlanđanin i čovek velike harizme i vojnog lukavstva, osnovao je svoju bazu u Tonburiju i pobedio preostale burmanske trupe. Njegova sposobnost da osnuje prestonicu i ponovo osvoji sve sijamske teritorije koje je nekada držala Ajutaja – a uz to i aneksira Siem Reap i Batambang i kasnije pokori Vijentijan, Luang Prabang i Čeng Mai - dozvolila mu je da opravda svoj uspon na presto koji je bio prisvojio.


Phra Phutthayotfa Chulalok (Rama I), Bangkok (V. 6. april 1782. - 7. septembar 1809.)

Tong Duang, Chaophraya Chakri, bio je vojni komandant odgovoran za mnoge uspešne pohode koji su ponovo doveli Sijam pod vlast Kralja Taksina. I on i njegova supruga pripadali su plemićkim porodicama iz Ajutaje i pošto je u ustanku svrgnut (i pogubljen) Taksin, Chakri je popularno nominovan i krunisan kao Kralj Ramathibodi. Za svoju prestonicu izabrao je Bangkok i grad je ubrzo procvetao zahvaljujući u velikoj meri njegovim pronicljivim verskim, birokratskim i zakonodavnim reformama i ponovnom uspostavljanju kraljevskih i javnih ceremonija. Kroz bitke koje su usledile protiv Burme, Sijam je ponovo postao dominantan igrač u srcu jugoistočne Azije.


Mongkut (Rama IV), Bangkok (V. 3. april 1851. - 1. oktobar 1868.)

Neposredno pre smrti svog oca, Mongkut je rukopoložen u neobično mladom dobu i studiozno je usvajao znanja iz budističkih tekstova i mentalnu disciplinu meditacije. Njegov brat, kralj Rama III, imenovao ga je za igumana novog budističkog reda, koji je takođe služio kao centar za zapadne naučne i matematičke studije. Kao Kralj, Mongkut je načinio ekonomske ustupke stranim silama i uspostavio lične diplomatske odnose sa raznim svetskim silama kako bi zaštitio Sijam od britanskog i francuskog kolonijalizma. Započeo je i unutrašnje promene u zemlji, za koje je znao da će trebati vremena da se sprovedu.


Chulalongkorn (Rama V), Bangkok (V. 1. oktobar 1868. - 23. oktobar 1910.)

Imenovan za Kralja po očevoj smrti sa samo 15 godina, kralj Chulalongkorn je od strane svog oca bio odgajan da povede Tajland u 20. vek. Iskoristivši klasično tajlandsko obrazovanje, zapadnog mentora (Anna Leonovens) i nekoliko godina praktičnog iskustva koje je stekao sa ocem, počeo je da sprovodi reforme odmah pošto je krunisan nakon punoletstva. U ostvarenja tokom njegove slavne četrdesetdvogodišnje vladavine ubrajaju se ukidanje ropstva, restruktuiranje oblika vlasti u moderniju i efikasniju birokratiju i shodno tome ustupci stranim silama u cilju očuvanja suvereniteta Sijama.

 

Prajadhipok (Rama VII), Bangkok (V. 26. novembar 1925 – 2. mart 1935 - abdicirao)

Najmlađi sin kralja Chulalongkorna i 76. od 77 dece, Prajadhipok je bio malo verovatan izbor da nasledi svog mnogo bolje pripremljenog starijeg brata (Rama VI). Po dolasku na vlast usred ekonomskog previranja koje je uskoro preraslo u Veliku depresiju, Prajadhipok je vladao samo 10 godina i danas je najpoznatiji kao poslednji apsolutni monarh Kraljevine Sijama, koji je abdicirao nakon što je ustavna monarhija ustanovljena 1932. godine.


Bhumibol Adulyadej (Rama IX), Bangkok (V. od 9. juna 1946.)

Aktuelni Kralj Tajlanda, Kralj sa najdužom vladavinom u tajlandskoj istoriji i aktuelni šef države sa najdužom vladavinom u svetu, Nj.V. Kralj Buhumibol Adulyadej (Rama IX) je takođe jedan od najcenjenijih monarha u tajlandskoj istoriji i jedan od najpoštovanijih lidera u svetu. Muzičar, fotograf, naučnik i čovek naroda, Kralj Bhumibol je duhovni vođa svog naroda više od šest decenija, delujući kao simbol stabilnosti i nade za zemlju koju često potresaju politička previranja i negujući brojne programe zajedno sa pripadnicima svoje Kraljevske Porodice kako bi doneo ekonomski prosperitet svom narodu.